Rabasa gaat los!
Rabasa (Cabo Verde) Rabasa speelt verschillende genres warme Kaapverdiaanse muziek, op akoestische instrumenten met een stevige percussieve ondergrond en voorzien van prachtige vocalen.
Cabo Verde
Cabo Verde bestaat uit negen bewoonde eilanden, gelegen in de Atlantische oceaan ongeveer 400 kilometer uit de kust van Senegal. Het was volgens de Portugese geschiedenisboeken een onbewoonde eilandengroep van vulkanische oorsprong waar de Portugezen een nederzetting hebben opgericht die als entrepot en bunker fungeerde voor de slaven- en goederenhandel tussen de verschillende continenten. Hieruit is een nieuwe volk ontstaan, de tegenwoordige Kaapverdiaan, als product van een meltingpot van verschillende rassen en culturen.
De Portugezen en de Hollanders bevolkten als zeevaarders de wereldzeeën. Gedwongen door de levensomstandigheden in hun land zagen de Kaapverdianen de zee vaak als enige uitweg en monsterde aan bij voorbijkomende schepen. De Kaapverdianen zagen in de Nederlandse Rederijen een goede werkgever maar na de laagconjunctuur begin jaren zeventig moesten zij zich noodgedwongen aan wal vestigen, zo ook in Rotterdam, de thuisbasis van de meeste rederijen. Zij namen niet alleen hun gezin mee maar ook hun cultuur en rijke muzikale tradities.
De centrale ligging van Cabo Verde bracht verschillende muzikale stromingen uit West-Afrika, Europa en Latijns-Amerika bijeen. Hieruit ontstond de morna een melancholieke muziekstijl waarin het vertrek, de liefde en de "sodade" (heimwee) centraal staat. De poëtische teksten zijn kenmerkend voor een volk dat verspreid over de wereldzeeën woont. De levensomstandigheden op Cabo Verde dwong de Kaapverdiaan pragmatisch te zijn. Overleven vereist creativiteit, doorzettingsvermogen en levensvreugde. Deze levensvreugde komt onder andere naar voren in de coladeira. Ten tijde van de Portugese overheersing was de meer Afrikaans getinte funana verboden. De teksten voorzien van een begeleiding op diatonische harmonica en ferrinho (een met een mes bespeelde staaf ijzer) pakte immers de sociale misstanden aan. In de orale traditie van Cabo Verde komt vooral de finacon en de batuque naar voren waarin het leven van alledag wordt bezongen. Op een aantal eilanden zijn er tradities als bandera, cola st.Jom en tabanka die voorborduren op de Afrikaanse oorsprong. Maar ook van Europese muzieksoorten als de Mazurka en de Galop hebben de Kaapverdianen hun eigen variant gemaakt.
Rabasa
De verschillende Kaapverdiaanse muziekstijlen zijn te beluisteren in het repertoire van de groep Rabasa. De in Rotterdam woonachtige broers Joao, Jorge, To en Angelito Ortet komen uit een boeren familie van het kleine dorpje Rui Vaz op het eiland Santiago en vormen de kern van de groep. Geïnspireerd door hun oudere broer Lindo begonnen zij al op vroege leeftijd te musiceren. Zij speelden muziek en theater in de kerk en leerde de kneepjes van het vak van hun broer en door in hun dorpje samen te spelen met oudere mensen.
Het halen van water, de bron van leven, is op Cabo Verde voor veel mensen een dagelijks terugkerend ritueel. Ook de broers Ortet moesten dagelijks vele kilometers lopen van hun, in een prachtige groene omgeving, op een bergtop gelegen huis naar de waterbron. Rabasa is de naam van een oude waterbron in de buurt van Rui Vaz. Deze waterbron heeft een belangrijke rol gespeeld in de kinderjaren van de broers Ortet.
Rabasa wil zijn zoals de naam suggereert: een bron van Kaapverdiaanse muziek in zijn zuiverste vorm.
Rabasa probeert in Nederland de Kaapverdiaanse cultuur uit te dragen. Niet alleen door het spelen van hun muziek in concertzalen en festivals maar ook door het geven van lessen over de Kaapverdiaanse cultuur en het overdragen van kennis van de Kaapverdiaanse muziek aan jongeren. Naast muzieklessen wordt een jongeren variant van Rabasa, "Rabasa junior" opgeleidt.
Muziek is een belangrijk onderdeel in het leven van de Kaapverdianen. Zo kunnen feesten, familiegebeurtenissen en kerkdiensten niet zonder muziek. Rabasa maakt in die zin deel uit van een ook in Rotterdam levende traditie.
Toch is Rabasa ook Rotterdams en is de interculturele samenleving van deze stad ook terug te vinden in de bezetting van Rabasa waar naast de broers Ortet de uit S.Lourenco dos Orgaos (Santiago) afkomstige zangeres Terezinha Fernandes, de uit Guinee Conakry afkomstige trompettist Kamine Traoré (Tagus) en de uit Nederland en Suriname afkomstige percussionisten Hans de Lange en Mike Shakison deel van uitmaken. Tagus speelde in het verleden jaren lang bij de legendarische band les Ambassadeurs met o.a. Salif Keita. Hans en Mike zijn in de Kaapverdiaanse muziekwereld veelgevraagde percussionisten. Zij speelden lange tijd bij Americo Brito en begeleiden o.a. Bana, Ildo Lobo, Luis Morais, Manuel d' Novas, Djozinha, Titina en Belinda. Hans is daarnaast ook te horen als gastpercussionist bij de populaire Kaapverdiaanse groep Splash.
Concerten
Rabasa speelt muziek die stevig is geworteld in de Kaapverdiaanse muziektradities. Zij hebben in de loop der jaren binnen de Kaapverdiaanse muziek een eigen geluid ontwikkeld. Warme muziek gespeeld op akoestische instrumenten met een stevige percussieve ondergrond voorzien van prachtige vocalen. Het repertoire is breed en voert de luisteraar langs de verschillende genres Kaapverdiaanse muziek. Van de melancholieke morna tot een dampende funana.
Bij de presentatie van hun eerste CD "Rabasa" in La Tentation te Brussel begon het concert voor een aandachtig luisterend publiek. Naarmate het concert vorderde en Rabasa aan de batuque en de funana was toegekomen kon het publiek zich niet meer inhouden. Stoelen werden aan de kant geschoven en het feest ging nog uren lang door. Een ritueel wat nog op vele podia herhaald zou worden.
Rabasa speelde o.a. in Tropen Instituut Theater, Zuiderpershuis, Concert- en congresgebouw de Doelen, Dunya Festival, Eruit markt Rotterdam, Uitmarkt Amsterdam, Amsterdam Roots Festival, Muziek in de wijk, Antwerpen en Afrika Festival Hertme, Vereniging Nijmegen, Oosterpoort Groningen, Chassé Theater Breda.
In september 2001 speelde Rabasa voor een uitzinnig publiek voor de eerste keer op Cabo Verde tijdens het festival van Cidade Velha op hun eigen eiland Santiago. Voor editie 2002 van dit festival werden zij meteen terug gevraagd.
Line up Rabasa:
Joao Ortet Zang, Cavequinho, Gitaar, Ferrinho
To Ortet Zang, Basgitaar
Jorge Ortet Zang, Gitaar, Mondharmonica
Angelito Ortet Zang, Diatonische harmonica, Percussie
Terezinha Fernandes Zang, Percussie
Tagus Traoré Trompet
Hans de Lange Percu